АҚШ ЖАРдан BRICS’дан чиқишни талаб қилди

АҚШ маъмурияти Жанубий Африка Республикасига (ЖАР) бир қатор талаблар қўйди, улар орасида BRICS таркибидан чиқиш ҳам бор. Бу ҳақда кеча, 10 март куни АҚШнинг ЖАРдаги элчиси Лео Брент Бозелл маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, буни Президент Дональд Трамп талаб қилмоқда.

“У: “Мен ЖАРнинг яна қўшилмаслик ҳаракати (нейтрал) мамлакати бўлишини хоҳлайман”, деб айтди. Қўшилмаслик – бу унчалик катта сўров эмас”, дейди дипломат.

Бозеллнинг айтишича, Вашингтон бу ҳақда ЖАР ҳукуматини деярли бир йил олдин огоҳлантирган, бироқ жавоб олмаган. Унинг қўшимча қилишича, АҚШнинг “сабр-косаси тўлмоқда” ва сукут сақлаш “атайин қилинган сиёсий позиция”дек кўринмоқда.

Элчи ЖАРнинг АҚШ рақиблари билан ўсиб бораётган ҳамкорлиги инвесторлар ишончига салбий таъсир қилаётганини айтган. У АҚШ ЖАРнинг йирик савдо ҳамкори эканини, мамлакатда 500 дан ортиқ Америка компанияси фаолият юритиб, 250 мингдан ортиқ кишини иш билан таъминлаётганини эслатиб ўтган.

Маълумот учун, ЖАР ва Трамп маъмурияти ўртасидаги муносабатлар анча кескин. Трамп ЖАР ҳукуматини оқ танли фермерларни таъқиб қилишда айблаган ва мамлакатни АҚШда ўтадиган навбатдаги G20 саммитига таклиф қилмаганди.

2026 йил январь ойида ЖАР Америка бозорига имтиёзли кириш ҳуқуқини (АГОА) йўқотиб қўймаслик учун Эрондан Кейптаун яқинидаги BRICS ўқув машғулотларида фаол иштирок этмасликни ва ҳарбий кемаларини олиб чиқиб кетишни сўраган эди. Теҳрон бунга рози бўлган.

Маълумот учун, BRICS 2006 йилда Петербург халқаро иқтисодий форуми доирасида ташкил этилган. 2024 йил бошида янги давлатларнинг қўшилиши билан бирлашма BRICS+ деб атала бошланди. Ташкилотга Бразилия, Россия, Ҳиндистон, Хитой Халқ Республикаси, Жанубий Африка Республикаси, Бирлашган Араб Амирликлари, Эрон, Миср, Эфиопия ва Индонезия аъзо ҳисобланади. Ўзбекистон эса ташкилотда ҳамкор давлат сифатида рўйхатдан ўтган. Ташкилотнинг асосий мақсади жадал ривожланаётган иқтисодиётга эга давлатларни бирлаштириш, уларнинг жаҳон саҳнасидаги ролини кучайтириш, сиёсатни мувофиқлаштириш ва глобал бошқарувнинг муқобил механизмларини яратишдан иборат. 

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ BRICS давлатлари томонидан “бир томонлама тариф ва нотариф чоралари” танқид қилинган бир пайтда, Дональд Трамп ушбу ташкилотнинг “антиамериканча сиёсатини” қўллаб-қувватлаган мамлакатларга қўшимча бож жорий этиш билан таҳдид қилгани ҳақида хабар берилган эди.