БАА АҚШ ва Исроил билан келишиб Эронга яширинча зарба берди – WSJ

Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) Эронга қарши урушда илгари хабар қилинганидан кўра анча фаолроқ иштирок этган. Бу ҳақда вазиятдан хабардор манбаларга таяниб, “The Wall Street Journal” (WSJ) хабар берди.

Нашрнинг ёзишича, БАА АҚШ ва Исроил билан мувофиқлаштирилган ҳолда Эрон ҳудудига ўнлаб авиазарбалар йўллаган. Манбаларнинг сўзларига кўра, ҳужумлар урушнинг дастлабки кунлариданоқ бошланган ва ҳатто апрель ойидаги сулҳ эълон қилинганидан кейин ҳам давом этган. Нишонлар орасида Ҳормуз бўғозидаги Қешм ва Абу Мусо ороллари, Бандар-Аббос порти, Лаван оролидаги нефтни қайта ишлаш заводи ҳамда Асалуйе нефть-кимё мажмуаси бўлган.

Зарбаларнинг бир қисми Теҳроннинг БАА нефть-газ объектларига уюштирган ҳужумларига жавобан Эроннинг энергетика инфратузилмасига берилган. Асалуйе мажмуасига Исроил билан биргаликда берилган зарба халқаро ҳамжамият томонидан танқидларга сабаб бўлган. WSJ манбаларига кўра, шундан сўнг Вашингтон Исроилдан энергетика объектларига ҳужум қилишни тўхтатишни сўраган.

Форс кўрфази давлатлари ўз ҳудудларидан Эронга зарба бериш учун фойдаланишга йўл қўймасликлари ҳақида баёнот берганига қарамай, баъзи мамлакатлар уруш бошланганидан кейин ўз позицияларини ўзгартирган. Эрон бунга жавобан минтақа давлатларининг шаҳарлари, аэропортлари ва энергетика инфратузилмаси объектларига ракета ва дронлар билан зарбалар беришни бошлаган. Газета манбаларининг таъкидлашича, ушбу ҳужумлардан энг кўп жабр кўрган мамлакат айнан БАА бўлган. Амирликлар йўналишида 2800 дан ортиқ ракета ва дрон учирилган – бу ҳар қандай бошқа мамлакатга, жумладан, Исроилга қаратилганидан ҳам кўпроқдир.

Амирликларнинг можародаги фаол иштироки Форс кўрфази араб давлатлари ҳамкорлик кенгаши ичида келишмовчиликларга сабаб бўлди. WSJ маълумотларига кўра, Саудия Арабистони Абу-Дабининг хатти-ҳаракатларидан норозилик билдирган ва минтақавий нефть инфратузилмасига жавоб зарбалари берилиши ҳамда жаҳонда нефть нархи кўтарилиб кетишидан хавфсираб, АҚШдан БААни Эронга бошқа зарба бермасликка кўндиришни сўраган.

Нашр манбаларининг сўзларига кўра, БАА Президенти Шайх Муҳаммад бин Зоид ва Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон ўртасида ҳам кескинлик юзага келган. Амирликлар раҳбарини Ар-Риёднинг Эронга қарши қўшма ҳарбий ҳаракатларда иштирок этишдан бош тортгани ғазаблантирган. Шу билан бирга, аввалроқ “Reuters” Саудия Арабистони ҳам Эронга яширинча зарбалар бергани ҳақида хабар қилганди.

Ҳарбий кампаниядан ташқари, БАА Теҳроннинг молиявий манфаатларига қарши ҳам чоралар кўрган. Мамлакатда Эрон билан боғлиқ мактаб ва клублар ёпилган, шунингдек, Эрон фуқароларига виза бериш ва уларнинг транзити чекланган.

Газетанинг қайд этишича, уруш БАА ва Исроил ўртасидаги стратегик шерикликни янада мустаҳкамлаган. Можаро пайтида Исроил Амирликларни ҳимоя қилиш учун у ерга “Темир гумбаз” (Iron Dome) ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими батареяларини ва ҳарбий хизматчиларини юборган. Бундан ташқари, Эронга қарши ҳаракатларни мувофиқлаштириш учун БААга Исроил Бош вазири Биньямин Нетаньяху, “Моссад” разведка хизмати раҳбари, ШАБАК хавфсизлик хизмати раҳбари ва Бош штаб бошлиғи яширинча ташриф буюрган.

Бироқ сўнгги пайтларда Абу-Даби эҳтиёткорона позицияни эгаллаб, можарони дипломатик йўл билан ҳал этиш тарафдори сифатида чиқиш қила бошлаган. WSJ манбаларига кўра, БАА Президенти май ойи бошида АҚШ Президенти Дональд Трампни Эрон билан тинчлик шартномаси тузишга чақирган минтақа етакчилари қаторида бўлган.