Словакия Президенти Украинанинг ЕИга қўшилиши учун асосий шартни айтди

Словакия Президенти Петер Пеллегрини Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилиш жараёни фақат қуролли можаро якунланганидан кейин бошланиши мумкинлигини маълум қилди. У бу ҳақда TA3 телеканали орқали намойиш этилган матбуот анжуманида гапирди.

“Украинадаги можарони дипломатик йўл билан якунлаш устувор вазифа бўлиши керак. Бу Украинанинг Европа Иттифоқига яқинлашуви бўйича амалий қадамларни муҳокама қилишнинг асосий шарти бўлиши лозим”, деган Пеллегрини.

Словакия раҳбари, шунингдек, ҳеч бир давлат Европа Иттифоқига киришда “қисқа йўл”га эга бўлмаслиги кераклигини таъкидлади. Унинг фикрича, Ғарбий Болқон давлатлари узоқ ва мураккаб ислоҳотлар йўлини босиб ўтгани сабабли Украинадан устунликка эга.

Пеллегрини Украинани Ғарбий Болқон давлатларидан олдин Европа Иттифоқига қабул қилиш ғоясини адолатсиз қарор ва ушбу мамлакатлар фуқароларига нисбатан салбий сигнал деб атади.

Аввалроқ Италия Мудофаа вазири Гвидо Крозетто ҳам Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилиши масаласини “ниҳоятда мураккаб” деб баҳолаган эди. Унинг айтишича, Украина ўзининг ҳудуди ва иқтисодий тизими туфайли иттифоққа қўшилса, Европа Иттифоқининг кўплаб давлатларида жиддий қишлоқ хўжалиги инқирози юзага келиши мумкин.

21 май куни Германия канцлери Фридрих Мерц Украинага Европа Иттифоқига тўлиқ аъзолик сари оралиқ босқич сифатида “ассоциациялашган аъзо” мақомини беришни таклиф қилган эди. Бу мақом Украинага Европа Иттифоқи йиғилишларида қатнашиш имконини беради, бироқ овоз бериш ҳуқуқини бермайди.

Украина Президенти Владимир Зеленский эса бу таклифни “адолатсиз” деб баҳолаб, Киев Европани “ярим чоралар билан эмас, тўлиқ ҳимоя қилаётганини” таъкидлаган.

Украина 2022 йил июнидан буён Европа Иттифоқига номзод давлат мақомига эга. Зеленский мамлакат 2027 йилга бориб иттифоққа тўлиқ қўшилиш учун техник жиҳатдан тайёр бўлишини айтган.

Бироқ Европа Иттифоқининг кенгайиш масалалари бўйича комиссари Марта Кос 2026 йил февраль ойида амалдаги тартиб доирасида Украинанинг 2027 йилда иттифоққа қўшилиши имконсиз эканини билдирган. Канцлер ҳам Киевнинг 2027 ёки 2028 йил бошида Европа Иттифоқига аъзо бўлиши реал эмаслигини қайд этган.

Февраль ойида Еврокомиссия Украинанинг аъзолигини тезлаштириш учун аввал тўлиқ аъзолик бериш, сўнг босқичма-босқич интеграцияни амалга оширишни назарда тутувчи “тескари кенгайиш” моделини таклиф қилган эди. Бироқ бу ташаббус Европа Иттифоқида шубҳа билан кутиб олиниб, 4 март куни аъзо давлатлар элчилари йиғилишида рад этилган.

2025 йилда Россия Президенти матбуот котиби Дмитрий Песков Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилиши ҳарбий иттифоқ масаласи эмаслиги сабабли мамлакатнинг суверен ҳуқуқи эканини билдирган эди.