Суиқасдлар, можаролар ва уруш: Зеленский тўрт йиллик синовдан қандай омон қолди?

2022 йил февралида Россия қўшинлари Украинага бостириб кирган пайтда Влaдимир Зеленский мамлакатни тарк этгани ҳақидаги миш-мишлар тарқалди. Киев ўққа тутилаётган бир вақтда у президентлик биноси олдида туриб, “Биз шу ердамиз”, дея баёнот берган эди. Бу чиқиш унинг рамзий қаршилик тимсолига айланишига туртки бўлди. Бу ҳақда CNN ёзмоқда.

Манбаларга кўра, Кремлнинг дастлабки режаларида Зеленскийни қўлга олиш ёки йўқ қилиш кўзда тутилган эди, ҳатто Россия агентлари Президент девони яқинида квартиралар ижарага олгани айтилади. Уруш бошидан буён у ўнлаб суиқасд уринишларидан омон қолгани таъкидланади.

Уруш тўртинчи йилига кирар экан, Зеленский нафақат ташқи босим, балки ички сиёсий инқирозлар билан ҳам юзлашди. Коррупция можаролари унинг яқин сафдошлари ва вазирларини лавозимидан маҳрум қилган. 2024 йилда у машҳур бош қўмондон Залужний Валерийни ишдан олди, айримлар буни сиёсий рақибни четлатиш сифатида баҳолади.

Украина дастлабки босқичда Киевни ҳимоя қилиб, кейинроқ айрим ҳудудларни қайтариб олган. Бироқ 2023 йилги қарши ҳужум кутилган натижани бермаган. 2024 йил августида Курск вилоятига кутилмаган рейд қисқа муддатли руҳий кўтаринкилик берган, аммо фронт чизиғидаги турғунлик сақланиб қолган.

Шу орада Зеленский Ғарб ёрдамига таянишга мажбур бўла бошлади. Европа давлатлари, жумладан, Германия дастлаб иккиланиб турган бўлсада, кейинчалик Киевни қурол билан қўллаб-қувватлаган. АҚШ билан муносабатлар эса мураккаблашган. Айниқса, Трамп билан Оқ уйдаги кескин учрашув Зеленскийни халқаро майдонда оғир вазиятга солган бўлса-да, ичкарида унинг рейтингини оширган.

Зеленский сиёсатга келгунига қадар шоу-бизнесда танилган эди. “Servant of People – Халқ одами” сериалида оддий ўқитувчидан Президентга айланган қаҳрамонни ижро этган актёр 2019 йилда ҳақиқий сайловда ғалаба қозонган. Унинг коммуникация маҳорати, қисқа видеомурожаатлари уруш даврида муҳим роль ўйнаган.

Сўровлар натижаларига кўра, у ҳануз украиналикларнинг ярмидан кўпи ишончини сақлаб қолган. Бироқ уруш чўзилгани сари сиёсий келажаги ноаниқ бўлиб бормоқда. Сайлов ўтказиш масаласи жамиятда баҳсли. Аксарият фуқаролар уруш тугамагунча овоз беришга қарши.

Зеленскийнинг рафиқаси Олена Зеленська уруш оилавий ҳаётга оғир зарба берганини тан олади. Президентнинг ўзи эса тонг саҳардан фронт ҳисоботларини қабул қилиб, деярли тинимсиз ишлайди.

Умуман олганда, тўрт йиллик уруш, суиқасд таҳдидлари ва сиёсий бўронларга қарамай, Зеленский ҳокимиятда қолмоқда. Шунга қарамай, Кремль босими, фронтдаги турғунлик ва мураккаб дипломатик музокаралар фонида унинг олдидаги синовлар ҳали якунлангани йўқ.

Эслатиб ўтамиз, кеча, 19 февраль куни Украина Президенти Владимир Зеленский Женевада Россия делегацияси билан ўтказилган икки кунлик музокаралар натижаларини етарли эмас деб баҳолаган эди.