Хитой Япония билан кескинлашув фонида Корея билан алоқаларни яхшиламоқчи

Хитой Халқ Рерпубликаси Раиси Си Цзиньпин 4 январь куни бошланадиган давлат ташрифи доирасида Жанубий Корея Президенти Ли Чже Мённи қабул қилади. Бу қадам Тайван масаласи сабаб Япония билан муносабатлар кескинлашган бир пайтда Пекиннинг Сеул билан алоқаларни мустаҳкамлашга интилаётганини кўрсатади. Бу ҳақда “The Japan Times” xaбар берди.

Қайд этилишича, мазкур ташриф Си ва Ли ўртасида икки ой ичида ўтаётган иккинчи учрашув ҳисобланади. Бу эса Хитойнинг Жанубий Корея билан иқтисодий ҳамкорлик ва туризмни ривожлантиришга бўлган қизиқишини акс эттирувчи ғайриоддий қисқа вақт оралиғидир.

Япония Бош вазири Санаэ Такаичи 2025 йил ноябрь ойида, агар Пекин Тайванга ҳужум қилса, Токио ҳарбий чоралар кўриши мумкинлигини айтганидан сўнг, Хитой ва Япония ўртасидаги муносабатлар кескинлашган эди.

Таҳлилчиларга кўра, Сининг 4 январь куни Лини давлат ташрифи билан қабул қилиши, айниқса Жанубий Корея раҳбарининг Японияга режалаштирилган ташрифидан олдин, икки томонлама муносабатларни чуқурлаштиришга қаратилган ҳисобланган қадамдир.

“Хитой Жанубий Кореянинг аҳамиятини аввалгидан кўра кўпроқ таъкидламоқчи. Стратегик жиҳатдан Пекин Лининг Япония билан навбатдаги саммитдан олдин Хитойга ташриф буюриши мақбул, деган хулосага келган кўринади”, дейди Ханкук хорижий тадқиқотлар университети сиёсий иқтисод профессори Канг Жун Ён.

Жанубий Корея Президентининг хавфсизлик бўйича бош маслаҳатчиси Ви Сонг Лак бугун, 2 январь куни Ли–Си саммити икки томонлама муносабатларда “янги боб” очишини кутаётганини билдирди. Унинг айтишича, томонлар қўшма баёнот қабул қилмаслиги мумкин, аммо иқтисодиёт, бизнес ва иқлим соҳаларида 10 дан ортиқ битим тайёрланмоқда.

Ли маъмурияти Хитой Жанубий Кореянинг энг йирик савдо ҳамкори эканини тан олган ҳолда, Пекин билан муносабатларни “тиклаш”ни мақсад қилганини маълум қилди.

Бу ўзгариш Лининг авваллиги раҳбари Юн Сок Ёль даврида АҚШ ва Япония билан яқин алоқалар йўлга қўйилиши ҳамда Хитойнинг Тайванга нисбатан сиёсати танқид қилингани ортидан икки давлат муносабатлари совуқлашганидан кейин юз бермоқда.

Маълумот ўрнида, ҳозирда Жанубий Корея мувозанатли ташқи сиёсат юритишга интилмоқда ва минтақадаги йирик саноат давлати билан кескинликка йўл қўймаслик мақсадида Хитой билан ҳамкорлик қилишга мойил.

Шу билан бирга, Хитой ва Жанубий Корея мураккаб геосиёсий муаммоларга дуч келмоқда. Хитой Жанубий Кореянинг асосий иттифоқчиси бўлган АҚШга қарши туриб келмоқда, ядровий қуролга эга Шимолий Корея эса олдиндан айтиб бўлмайдиган хавф сифатида қолмоқда.

Жанубий Кореянинг собиқ мудофаа вазири ўринбосари ва Сежонг институти катта илмий ходими Шин Бом Чхолнинг айтишича, Си ва Ли Жанубий Корея–АҚШ иттифоқини модернизация қилиш каби баҳсли масалаларни ҳам муҳокама қилиши мумкин.

Айни пайтда Шимолий Кореядан келиши мумкин бўлган таҳдидларга қарши туриш мақсадида Жанубий Кореяда тахминан 28 500 нафар АҚШ ҳарбий хизматчиси жойлаштирилган.

АҚШ расмийлари мазкур кучларни Тайванни ҳимоя қилиш ва Хитойнинг ортиб бораётган ҳарбий таъсирини чеклаш каби бошқа таҳдидларга жавоб беришда янада мослашувчан қилиш режаларини ишлаб чиққан.