Европа авиакеросин танқислигига тайёргарлик кўришни бошлади

Европа Иттифоқи, гарчи ҳозирда танқислик кузатилмаётган бўлса-да, авиация ёнилғисининг эҳтимолий дефицитига тайёргарлик кўришни бошлади. Бу ҳақда Брюсселда бўлиб ўтган брифингда Европа комиссияси расмий вакили Анна-Кайса Итконен маълум қилди. 

У ЕИнинг хавотири Ҳормуз бўғози атрофидаги вазият билан боғлиқлигини таъкидлаган. 

“Агар Ҳормуз бўғозидаги ҳозирги вазият давом этса, комиссия мувофиқлаштирилган чораларни кўришга тайёр бўлади”, дейди у.

Итконеннинг аниқлик киритишича, Европа нефтни қайта ишлаш заводлари минтақанинг авиаёнилғига бўлган эҳтиёжининг қарийб 70 фоизини таъминлайди, қолган қисми эса импорт ҳисобига қопланади. Шу билан бирга, ЕК вакили тўлиқ дефицит кутишга асос йўқлигини қайд этган: жаҳон бозорига янги ҳажмдаги ёнилғи кириб келишда давом этмоқда. Шунингдек, у Евроиттифоқда қонунчиликка мувофиқ шакллантирилган стратегик захиралар мавжудлигини қўшимча қилган – ЕИга аъзо давлатлар камида 90 кунга етадиган нефть ва нефть маҳсулотлари, жумладан, керосин захирасига эга бўлишлари шарт.

Шунга қарамай, соҳа ташкилотлари яқин ойларда узилишлар бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқда. Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси (IATA) бош директори Уилли Уолш май ойи охирига бориб Европада ёнилғи етишмовчилиги сабабли рейслар бекор қилиниши бошланиши мумкинлигини, Осиёнинг айрим ҳудудларида эса бундай муаммолар аллақачон кузатилаётганини айтган.

Халқаро энергетика агентлиги раҳбари Фатих Бирол “Associated Press”га берган интервьюсида Европадаги мавжуд авиакеросин захираларини тахминан олти ҳафтага етади деб баҳолаган. Унинг фикрича, Ҳормуз бўғози блокадаси туфайли юзага келган инқироз ўз кўламига кўра аввалги энергетик силкинишлардан устун туради.

Ушбу хавфлар фонида авиация соҳаси вакиллари ҳукуматларни фавқулодда чоралар кўришга чақирмоқда. “Bloomberg” ёзишича, Германиянинг BDL ассоциацияси ҳукуматга керосиннинг стратегик захираларини ишга солишни, шунингдек, Франкфурт ва Мюнхен каби йирик хабларга етказиб беришни кўпайтириш учун НАТО қувурлар тизимидан фойдаланишни таклиф қилган. Бундан ташқари, ташкилот карбонат ангидрид солиқларини вақтинча камайтириш, экологик ёнилғига қўйиладиган талабларни юмшатиш ва йўловчиларга тўланадиган компенсациялар бўйича енгилликлар бериш тарафдори бўлган.

Авваллари Европадаги авиакеросин импортининг катта қисми Яқин Шарқдан борган, ҳозирда ЕИ давлатлари АҚШдан етказиб беришга қайта йўналтирилмоқда. Бироқ BDL қайд этишича, янги етказиб беришлар йўқотилган ҳажмнинг фақат ярминигина қоплай олади.

Ёнилғи нархининг ошиши аллақачон авиаташувчилар стратегиясида акс этмоқда. Хусусан, Deutsche Lufthansa AG ўзининг CityLine минтақавий бўлинмасини ёпишини ва иқтисодий жиҳатдан кам самарадор бўлган самолётларни эксплуатациядан чиқаришни тезлаштиришини эълон қилди.