Франция “Қора кодекс”ни бекор қилди

Кеча, 28 май куни Франция Миллий ассамблеяси XVII–XVIII асрларга оид “Қора кодекс”ни расман бекор қилди. Ушбу қарор бир овоздан қабул қилинди ва мамлакатнинг мустамлакачилик давридан қолган ҳуқуқий меросни тозалаш йўлидаги муҳим қадам сифатида баҳоланди. Бу ҳақда “Reuters” хабар берди.

“Қора кодекс” Людовик XIV даврида ишлаб чиқилган бўлиб, Франциянинг колонияларида қуллик тизимини тартибга солган ҳужжатлар мажмуаси эди. Унга кўра, қуллар “шахс эмас, балки мулк” сифатида кўрилган, уларни сотиш, сотиб олиш ва мерос қилиб қолдириш мумкин бўлган. Гарчи Францияда қуллик 1848 йилда расман бекор қилинган бўлса-да, ушбу кодекс матни ҳуқуқий архивларда сақланиб қолган ва расмий жиҳатдан амалда қолиб келган.

Янги қонун лойиҳаси Гваделупа депутати Макс Матиазан томонидан илгари сурилган. Ташаббус парламентдаги деярли барча сиёсий кучлар томонидан қўллаб-қувватланган. Фақат “Миллий бирлашув” партияси жараёнда иштирок этмаган. Қонун муҳокамаси давомида депутатлар бу қарорни республика қадриятларига зид бўлган тарихий изларни йўқотиш ва тенглик тамойилларини мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадам сифатида баҳолаган.

Муҳокамаларда, шунингдек, Франциянинг денгиз орти ҳудудлари вакиллари метрополия ва чекка ҳудудлар ўртасидаги ижтимоий-иқтисодий тафовутлар ҳали ҳам сақланиб қолаётганини таъкидлаган. Улар тўғридан тўғри компенсация талаб қилмасдан, кўпроқ таълим, инфратузилма ва ижтимоий дастурларга инвестицияларни оширишни сўраган.

Франция Президенти Эммануэль Макрон бу масалани “эътиборсиз қолдириб бўлмайди” деб атаган, бироқ у тўлиқ компенсация ғоясига эҳтиёткор ёндашган.

“Бу тарихий жиноятни тўлиқ қоплаш мумкин эмас”, дейди у.

“Қора кодекс”нинг бекор қилиниши асосан рамзий ва тарихий аҳамиятга эга қарор сифатида кўрилмоқда. У Франциянинг мустамлакачилик ўтмиши билан боғлиқ ҳуқуқий қолдиқларни тугатиш ва республикада тенглик тамойилларини яна бир бор тасдиқлашга қаратилган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Кариб ҳавзаси ва Африка мамлакатлари Буюк Британиядан қуллик учун товон талаб қилаётгани ҳақида хабар берилган эди.