Осиё Кубоги-2031: FIFA босими остида турнир бекор қилинди

Осиё футболи катта ўзгаришлар остонасида турибди. Осиё Футбол Конфедерацияси (ОФК) 2031 ва 2035 йилги Осиё Кубокларини бекор қилиш ва уларни ташкил этиш жараёнини бутунлай қайтадан бошлаш ҳақида қарор қабул қилди. Бунга сабаб — FIFA таъсири ва Осиёнинг энг йирик турнири тузилмасини ўзгартирувчи халқаро тақвимнинг янги концепциясидир. Бу ҳақда ташкилот расмий сайтида хабар берилди. 

ОФК миллий федерацияларни 2031 ва 2035 йилги Осиё Кубоги мезбонларини танлаш жараёни бекор қилингани ҳақида расман хабардор қилган. Ушбу турнирларни ўтказиш учун Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистон қўшма ариза топширган эди. Қарор қизиқиш билдирган давлатлар рўйхати эълон қилинганидан бир неча ҳафта ўтиб қабул қилинди. Бироқ бутун жараён бекор бўлди. Сабаби — FIFA’нинг қитъа турнирлари жадвалини ўзгартириш ва уларни жуфт йилларга ўтказиш ҳақидаги ташаббуси. Музокаралардан сўнг ОФК ушбу таклифга рози бўлди.

Нималар ўзгаради?

Асосий оқибат — турнирларнинг тўлиқ кўчирилиши: 2031 йилги Осиё Кубоги энди 2032 йилда, 2035 йилги турнир эса 2036 йилда ўтказилиши режалаштирилмоқда. Шу тариқа, турнирнинг одатий тизими бузилади ва мусобақалар бошқа вақт оралиғида ўтказилади. Шу билан бирга, Осиё Кубоги-2027 белгиланган режа бўйича — ўзгаришларсиз ўтиши ОФК томонидан тасдиқланди.

Осиё Кубогининг жуфт йилларга кўчирилиши яна бир муаммони — бошқа конфедерацияларнинг йирик турнирлари билан тўқнашувни келтириб чиқаради. Энди бир йилнинг ўзида Европа чемпионати (UEFA Euro), Америка Кубоги (Copa America) ва Осиё Кубоги бўлиб ўтиши мумкин.
Бу футбол тақвимининг ҳаддан ташқари тиғизлашишини англатади. Терма жамоалар, футболчилар ва федерациялар қўшимча юклама ҳамда режалаштиришдаги қийинчиликларга дуч келади. Аслида, гап терма жамоалар даражасидаги футбол йилининг глобал “қайта юкланиши” ҳақида кетмоқда.

Нима учун FIFA тизимни ўзгартирмоқда?

Ўзгаришлар халқаро тақвимни марказлашган ҳолда бошқариш билан боғлиқ. FIFA 2030 йилгача бўлган глобал мусобақалар режасини тасдиқлаб бўлган, унда терма жамоалар ўйинлари учун ойналар, саралаш турнирлари, финал босқичлари ва ўртоқлик учрашувлари аниқ белгилаб қўйилган. Ушбу тизимда ҳар бир конфедерация умумий жадвалга мослашиши керак. Осиё Кубоги бўйича қарор — мана шу катта ислоҳотнинг бир қисмидир.

Мезбонликка номзодлар тақдири нима бўлади?

Турнирларнинг бекор қилиниши барча мамлакатларнинг аризаларини автоматик равишда бекор қилади. Бу шуни англатадики, барча давлатлар ўзларининг жорий аризаларини йўқотади, мезбонларни танлаш жараёни қайтадан бошланади ва ҳамма янги тартибни кутишига тўғри келади. ОФК амалда иккита турнирга тайёргарлик кўриш циклини “ноль”га туширди.

Умуман олганда, ОФК қарори FIFA’нинг жаҳон футболи тузилмасига таъсири қанчалик кучли эканининг кўрсаткичидир. Осиё Кубоги қитъанинг асосий турнири бўлиб қолади, аммо энди у анча қаттиқ ва унификация қилинган тизимнинг бир қисмига айланмоқда. Олдинда — янги аризалар, янги саналар ва, эҳтимол, янги формат кутмоқда.