Путин ва Мирзиёевнинг кун тартиби эълон қилинди

Россия Президенти Владимир Путин бугун, 4 июнь куни Петербург халқаро иқтисодий форумида иштирок этиш учун ташриф буюрадиган Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев билан икки томонлама учрашув ўтказади. Бу ҳақда ТАСС ёзмоқда. 

Суҳбат Константин саройида бўлиб ўтади. Бу давлат раҳбарларининг охирги вақтлардаги учинчи юзма-юз учрашуви экани урғуланган. 

Ўзбекистон раҳбари Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалабанинг 81 йиллиги муносабати билан ўтказилган расмий тадбирларда иштирок этиш учун 9 май куни Москвага борган эди. Шунингдек, яқинда Остонада бўлиб ўтган ЕОИИ саммити доирасида икки Президент ўртасида мулоқот бўлиб ўтди.

Бугун бўлиб ўтадиган учрашувда Президентлар Ўзбекистондаги интеграциялашган атом электр станциясининг биринчи энергоблоки қурилишига старт бериши кутилмоқда. Путин ва Мирзиёев маросимда видеоалоқа орқали иштирок этадилар.

“Қурилиш майдончасида уларни, хусусан, МАГАТЭ (Халқаро атом энергияси агентлиги) бош директори Рафаэль Гросси, “Росатом” бош директори Алексей Лихачев, “Ўзатом” агентлиги раҳбари Азим Ахмедхўжаев кутиб олади”, дейди Россия Президенти ёрдамчиси Юрий Ушаков.

Унинг сўзларига кўра, Путин ва Мирзиёевнинг нутқлари ҳамда Гроссининг қисқача табрик сўзидан сўнг Лихачев биринчи рақамли энергоблокнинг пойдевор плитасига бетон қуйишни бошлаш учун техник тайёргарлик ҳақида ҳисобот беради ва Путиндан ишларни бошлашга рухсат сўрайди. Шундан сўнг Ахмедхўжаев ҳам Мирзиёевга йўллаган ҳисоботида худди шундай қилади. Шундан кейин Президентлар атом электр станцияси қурилиш майдончасида ишларни бошлашга рухсат беради.

Россия томонининг қайд этишича, Ўзбекистондаги интеграциялашган АЭС лойиҳаси ноёбдир: илк маротаба битта майдонда кичик ва катта қувватли АЭСлар барпо этилади. Реактор биноси пойдеворига “биринчи бетон” қуйишнинг бошланиши объектнинг МАГАТЭ стандартлари бўйича қурилаётган атом электр станцияси мақомига ўтишини билдиради. Лойиҳа таркибига ВВЕР-1000 реакторлари асосидаги иккита катта қувватли энергоблок ва ҳар бирининг қуввати 55 МВт бўлган иккита РИТМ-200Н реакторидан иборат энергоблок киради.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистон Президенти Администрацияси Шавкат Мирзиёев Россия Федерацияси Президенти Владимир Путиннинг таклифига биноан жорий йилнинг 4-5 июнь кунлари амалий ташриф билан Санкт-Петербург шаҳрида бўлишини маълум қилганди. 

Маълумот учун, томонлар Ўзбекистонда атом қувватини яратиш бўйича ҳукуматлараро битимни 2018 йилда имзолаган. Унда ҳар бирининг қуввати 1,2 гигаватт бўлган иккита энергоблок қуриш кўзда тутилган. 2025 йилда томонлар ҳар бири 55 мегаватт қувватга эга бўлган олтита кичик блок қуришга келишиб олган, бироқ кейинроқ лойиҳани ўзгартиришга қарор қилинди ва 2026 йилнинг мартида шартномага тузатиш киритилди.

Янги келишувга кўра, “Росатом” Ўзбекистонда Россиянинг ВВЭР-1000 реакторлари асосида иккита йирик қувватли энергоблок ва РИТМ-200 реакторлари асосида ҳар бири 55 мегаватт қувватга эга бўлган иккита кичик атом блокларини қуради. Ушбу станция Россия томонидан хорижда қурилган биринчи кичик қувватли АЭС бўлиши мумкин.

Ҳозирги вақтда Марказий Осиёнинг бешта давлатидан ҳеч бирида АЭС мавжуд эмас. Ўтган йилнинг июнь ойида Қозоғистон мамлакатдаги илк АЭС қурилиши учун “Росатом”ни халқаро консорциум раҳбари сифатида танлаган (унда Россия корпорациянинг флагмани ҳисобланган “3+” авлодга мансуб ВВЭР-1200 реакторидан фойдаланишни режалаштирмоқда). Жорий йилнинг май ойида эса Москва ва Остона қуввати 2,4 гигаватт, қиймати тахминан 16,5 миллиард долларни ташкил этиши мумкин бўлган “Балхаш” АЭСни қуриш бўйича ҳукуматлараро битим имзолаган.