Эрон урушни тугатиш учун “ультиматум” қўйди – ОАВ

Эрон Яқин Шарқдаги урушни тўхтатиш учун АҚШ ва Исроилга қатъий шартлар қўйди. Бу ҳақда “The Wall Street Journal” хабар берди.

Манбага кўра, минтақадаги воситачилар АҚШ ва Эрон ўртасида музокараларни йўлга қўйишга уринмоқда, бироқ томонлар ўртасида жиддий келишмовчиликлар сақланиб қолган. Музокараларнинг асосий масалаларидан бири – Ҳормуз бўғозини очиш, чунки у дунё энергия ташувлари учун муҳим йўл ҳисобланади. Ҳозирда Эрон бу йўлни ёпган ва ўтишга уринган кемалар ҳужумларга учраётгани айтилмоқда.

Воситачилар бўғоз назоратини нейтрал минтақавий қўмитага топширишни таклиф қилган. Миср эса ишончни мустаҳкамлаш учун 5 кунлик ўт очишни тўхтатишни таклиф этган.

Эрон томони, айниқса Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси орқали бир қатор талабларни илгари сурган. Улар орасида бўғоз орқали ўтувчи кемалардан тўлов ундириш, уруш қайта бошланмаслигига кафолат олиш, “Ҳизболлоҳ”га қарши зарбаларни тўхтатиш, Форс кўрфазидаги АҚШ базаларини ёпиш ва Эрон кўрган зарар учун компенсация тўлаш талаблари бор.

Мақолада таъкидланишича, 16 мингдан ортиқ ҳаво зарбаларига қарамай, Эрон ўз позициясини сақлаб қолганини ва минтақадаги муҳим объектларга зарба бера олиш қобилиятига эга эканини кўрсатган. Шу сабабли Теҳрон оддий сулҳ билан урушни тугатишга тайёр эмас.

Бошқа томондан, АҚШ ҳам ўз талабларини илгари сурмоқда: Эроннинг ракета дастурини тўхтатиш, уранни бойитишни бекор қилиш, минтақавий гуруҳларни қўллаб-қувватлашни тугатиш ва Ҳормуз бўғозини ҳеч қандай шартсиз очиш. Бу позицияни АҚШ Президенти Дональд Трамп ҳам тасдиқлаган.

Форс кўрфази давлатлари, жумладан Саудия Арабистони, Эроннинг бўғоз устидан устунликка эга бўлишига қарши чиқмоқда.

Шу билан бирга, воситачилик жараёнида Қатар ва Уммон фаол иштирок этмоқда, Туркия ва Покистон ҳам алоҳида музокаралар олиб борган.

Умуман олганда, дипломатик саъй-ҳаракатларга қарамай, томонлар позициялари жуда узоқ бўлиб қолмоқда ва тез орада келишувга эришиш эҳтимоли паст деб баҳоланмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Трамп икки кунлик жуда яхши ва самарали музокаралар бўлиб ўтганини айтиб, Эрон энергетика объектларига зарбаларни 5 кунга тўхтатишни буюрганини билдирган эди. Унинг сўзларига кўра, томонлар Яқин Шарқдаги ҳарбий ҳаракатларни тартибга солиш масаласини муҳокама қилган.

22 март куни Трамп Эрон 48 соат ичида Ҳормуз бўғозини очмаса, мамлакатдаги электр станцияларини йўқ қилиш билан таҳдид қилган эди. Теҳрон эса бунга жавобан АҚШнинг Яқин Шарқдаги барча энергетика ва ахборот инфратузилма объектларига зарба беришини билдирган.