Tramp AQSH neft kompaniyalarini Venesuelada ishlashga chaqirdi

AQSH neft kompaniyalari AQSH hukumatidan subsidiyalar evaziga Venesuelaning neft infratuzilmasini ta’mirlash va modernizatsiya qilishga yordam berishi mumkin. Bu g‘oyani kecha, 5 yanvar kuni AQSH Prezidenti Donald Tramp NBC News telekanaliga bergan intervyusida bayon qildi.

Keltirilishicha, Tramp AQSH kompaniyalari Venesuelada neft qazib olishni kengaytirishni o‘z ichiga olgan loyihani 18 oy ichida yakunlashi mumkinligiga ishonadi. Biroq Amerika yetakchisiga ko‘ra, bu “katta miqdordagi pul sarflashni” talab qiladi. Shu tufayli Venesuelaga kiradigan kompaniyalar “keyin bizdan yoki tushgan mablag‘dan kompensatsiya oladilar”, deydi Donald Tramp.

Amerikalik o‘yinchilar ilgari Venesuela neftining yirik investorlari bo‘lgan, ammo 2000 yillarning o‘rtalarida Lotin Amerikasi mamlakati hukumati mahalliy neft sektorini milliylashtirgan. O‘shandan beri mamlakatda neft qazib olish eng yuqori cho‘qqisining uchdan bir qismiga tushdi, buning asosiy sababi AQSHning javob sanksiyalari.

Sanoat tahlilchilari amerikalik o‘yinchilarning Venesuelaga qaytishiga mahalliy infratuzilmaning yo‘qligi va yomonlashishi hamda mamlakatning siyosiy kelajagi haqidagi noaniqlik to‘sqinlik qilishini aytishdi. Bundan tashqari, Venesuelada Amerikaning bunday mavjudligining huquqiy asoslari va AQSH harbiy operatsiyasidan keyin Vashingtonning bu sohadagi uzoq muddatli siyosati noma’lumligicha qolmoqda.

AQSH neft sanoati ishtirokchilari Venesuela haqidagi izohlarida ehtiyotkor bo‘lishsa-da, investorlar mahalliy neft zaxiralariga ega bo‘lishlari va ulardan foydalanish imkoniyatini saqlab qolishlariga ishonishadi.

Shunday qilib, so‘nggi yillarda Venesuelada faoliyatini davom ettirgan yagona yirik Amerika kompaniyasi bo‘lgan Chevron aksiyalari 5 yanvar kuni 5 foizga oshdi. Marathon Petroleum, Phillips 66 va Valero Energy neftni qayta ishlash zavodlarining aksiyalari ham shu kuni 3 foizdan 9 foizgacha oshdi. Tegishli kompaniyalar – Baker Hughes, Halliburton va SLB aksiyalari ham o‘sib bormoqda.

Ma’lumot o‘rnida, AQSH harbiy operatsiyasi va Nikolas Maduro qo‘lga olingandan so‘ng, Venesuelaning sobiq vitse-prezidenti Delsi Rodriges davlat rahbari vazifasini bajaruvchi lavozimini egalladi. Biroq mamlakat konstitutsiyasiga ko‘ra, vaqtinchalik rahbar 30 kun ichida yangi prezidentlik saylovlari sanasini belgilashi kerak. Biroq Tramp bu amalga oshmasligini ta’kidlamoqda.

“Birinchidan, biz mamlakatni yana o‘z yo‘liga qaytarishimiz kerak. Bizda saylovlar bo‘lishi mumkin emas”, deydi Oq uy rahbari NBC News telekanaliga bergan intervyusida.