БМТ Эронда инсон ҳуқуқлари бузилиши бўйича тергов бошламоқчи

БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Эронда норозилик намойишларининг шафқатсизларча бостирилиши ҳамда инсон ҳуқуқларининг бузилиши юзасидан тергов ўтказишга қарор қилди. Бу ҳақда кеча, 23 январь куни “Reuters” хабар берди. 

Қайд этилишича, Эроннинг БМТдаги миссияси Инсон ҳуқуқлари кенгашининг ушбу қарорини “сиёсийлаштирилган резолюция” деб атаб, ташқи аралашувни қатъиян рад этган. Баёнотда Эрон томони “сўнгги воқеаларнинг асл сабабларини” аниқлаш учун мамлакатда мустақил ва самарали жавобгарлик механизмлари мавжудлигини билдирган.

Резолюцияни Франция, Мексика ва Жанубий Корея каби 25 та давлат қўллаб-қувватлаган. Хитой ва Ҳиндистон бошчилигидаги 7 та давлат қарши овоз берган, яна 14 таси бетараф қолди.

Йиғилишда сўзга чиққан Эрон-Канада фуқароси, собиқ БМТ прокурори Паям Ахаван бу воқеаларни “Эроннинг замонавий тарихидаги энг даҳшатли оммавий қотиллик” деб атаган. 

Эроннинг Женевадаги БМТдаги элчиси Али Баҳрейни эса Кенгашнинг фавқулодда сессияси қонуний эмаслигини билдирган ва Теҳрон маълумотларига кўра, тартибсизликлар давомида қарийб 3 минг киши ҳалок бўлганини айтган.

Шу билан бирга, Эрон расмийларидан бири камида 5 минг киши, жумладан, хавфсизлик кучларининг 500 нафар ходими ҳалок бўлганини маълум қилган. АҚШда жойлашган HRANA ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилоти эса ҳозирга қадар тартибсизликлар билан боғлиқ 4 519 та ўлим ҳолатини тасдиқлаганини, яна 9 049 та ҳолат текширувдан ўтаётганини билдирган.

Хитой, Покистон, Куба ва Эфиопия ҳам Инсон ҳуқуқлари бўйича сессиянинг самарадорлигига шубҳа билдирган. Хусусан, Хитойнинг БМТдаги элчиси Жиа Гайд Эрондаги воқеаларни “ички ишлар масаласи” деб баҳолаган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ БМТ раҳбари Эронда намойишчиларга қарши ҳаддан ташқари куч ишлатилгани ҳақидаги хабарлардан чуқур хавотир билдирганди. БМТ мамлакат аҳолисининг сўз эркинлиги, уюшмалар ва тинч йиғилишлар ўтказиш ҳуқуқини ҳурмат қилиш зарурлигини таъкидлаб келмоқда.