Катта хато – Зеленский Украина ядровий қуролдан воз кечгани ҳақида

Украина 1994 йилда хавфсизлик кафолатлари эвазига ядровий қуролдан воз кечиш тўғрисида Будапешт меморандумини имзолаб, шошқалоқлик билан нотўғри қарор қабул қилган. Бу ҳақда мамлакат Президенти Владимир Зеленский “The Rest Is Politics” нашрига берган интервьюсида маълум қилди. 

Келишувда Россия, АҚШ ва Буюк Британия ҳам иштирок этган. 

“НАТОга аъзолик – Украина ядровий арсенал эвазига олиши керак бўлган энг кам нарса эди. Биз нима олдик? Ҳеч нарса. Бу адолатсиз ўйин ва катта хато эди”, дейди Зеленский.

Унинг фикрича, Украинадан бу масалада ён беришни сўраган давлатлар унга “хавфсизлик соябонини”, эҳтимол “ядровий соябонни” беришлари керак эди. Бироқ ҳимоя ҳақидаги барча ваъдалар алдов бўлиб чиққан ва бугунги кунда Россия Украина билан урушда, жумладан, Будапешт меморандуми имзоланиши сабабли топширилган стратегик самолётлардан фойдаланмоқда.

Бундан аввал ҳам Зеленский Украинанинг ядровий қуролдан воз кечганини танқид қилган. У бу қарорни “мутлақо аҳмоқона, мантиқсиз ва жуда масъулиятсиз” деб атаган. 

“Агар мен ядровий қуролни алмашганимда, уни ҳар қандай тажовузкорни, унинг буюклиги, ҳудуди ва армиясидан қатъи назар, ҳақиқатда тўхтата оладиган жуда кучли нарсага алмашган бўлардим”, деган Зеленский 2025 йилда.

У, шунингдек, ўз фикрини АҚШ Президенти Дональд Трамп билан ҳам ўртоқлашиб, Украина “ядровий қуролни урушга алмашганини” айтган. 

Маълумки, Россия Қрим ва Донбасснинг бир қисмини эгаллаб олганда, Киев хавфсизлик кафолатчилари сифатида АҚШ ва Буюк Британияга мурожаат қилган, бироқ кутилган ёрдамни олмаган. Россиянинг кенг кўламли босқинидан икки йил ўтиб, америкалик ва европалик мулозимлар ўша пайтдаги АҚШ президенти Жо Байденга Украинага собиқ Иттифоқдан мерос қолган ва Будапешт меморандуми туфайли воз кечилган ядровий қуролни қайтаришга ёрдам беришни таклиф қилган. Бундай қарор Кремль учун тезкор ва кучли тўхтатувчи омил бўлиши қайд этилган.