8 davlat Isroilning Al-Aqsoda juma namozi cheklovini qoraladi

Joriy yilning 6 mart kuni Isroil rasmiylari Sharqiy Quddusdagi Al-Aqso masjidida juma namozini bekor qilgan edi. Kecha, 11 mart kuni aholisi asosan musulmon bo‘lgan 8 davlat, jumladan, Turkiya, Misr, Iordaniya, Indoneziya, Pokiston, Qatar, Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari Ramazon oyida musulmon ibodat qiluvchilarining Al-Aqso masjidiga kirishiga qo‘yilgan cheklovlarni qoraladi. Bu haqda “Daily Sabah” xabar qildi.

Qayd etilishicha, mazkur 8 davlatning Tashqi ishlar vazirlari birgalikda bayonot chiqargan. Hujjatda Isroil hukumati Ramazon oyida masjid eshiklarining musulmonlarga yopishda va provokatsion harakatlarda davom etayotganlikda ayblangan va xalqaro hamjamiyat Isroilga qarshi choralar ko‘rish uchun chora ko‘rishga chaqirilgan.

Vazirlar, shuningdek, Quddusning Eski shaharidagi va ibodat joylaridagi xavfsizlik cheklovlari xalqaro qonun, jumladan, xalqaro gumanitar huquqni buzish ekanini ta’kidlagan va joyning uzoq yillik tarixiy va huquqiy maqomini hurmat qilmaslik sifatida baholagan.

Qolaversa, ular Isroilni Quddusdagi islom hamda xristian muqaddas joylarida suveren huquqi yo‘qligini aytgan.

Butun Al-Aqso majmuasi taxminan 144 dunom (taxminan 14,4 gektar) maydon, faqat musulmonlar uchun ibodat joyi hisoblanadi. Majmuani boshqarishda yagona huquqiy organ esa Iordaniya Vaqflar va Islom ishlar vazirligi tarkibidagi Quddus Vaqflari va Al-Aqso masalalari bo‘limiga tegishli.

Vazirlar Isroilni masjid eshiklarini darhol ochishga, Quddusning Eski Shahriga kirish cheklovlarini bekor qilishga va musulmon ibodat qiluvchilariga masjidga erkin kirish imkoniyatini berishga chaqirdi.

Shuningdek, ular xalqaro hamjamiyatni Isroilni Quddusdagi islom va xristian muqaddas joylariga qarshi davom etayotgan huquq buzilishlarini to‘xtatishga majbur qilishga chaqirdi.

2023 yil 7 oktyabrdan boshlangan G‘azo urushi davomida Isroil hukumati Sharqiy Quddusga G‘arbiy Sohildan kelayotgan falastinliklarning harakatini cheklashni kuchaytirdi, bu esa shaharga kirishni sezilarli darajada kamaytirdi.

Isroil 1967 yilda Arab-Isroil urushi davomida Sharqiy Quddusni egallagan va 1980 yilda butun shaharni o‘z poytaxti deb e’lon qilgan, bu esa xalqaro hamjamiyat tomonidan tan olinmagan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Isroil rasmiylari Eron bilan davom etayotgan harbiy mojaro sabab Sharqiy Quddusdagi Al-Aqso masjidida juma namozini bekor qilgandi.

Fuqarolik ma’muriyati rahbari brigada generali Hisham Ibrohim bu qaror Eron tomonidan Isroil va mintaqaga qarshi javob zarbalari berilishi ehtimoli sabab xavfsizlik nuqtai nazaridan qabul qilingan.