Франция НАТОдан чиқиши мумкин

Франция Миллий ассамблеяси вице-президенти, “Бўйсунмас Франция” партияси вакили Клеманс Гетте Франциянинг НАТОдан чиқишини назарда тутувчи резолюция лойиҳасини парламентга киритганини маълум қилди. Бу ҳақда у Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида ёзган.

Геттенинг таъкидлашича, ушбу резолюция ташаббусига АҚШнинг ташқи сиёсати сабаб бўлган. Унинг фикрича, Шимолий Атлантика альянси амалда АҚШ томонидан бошқарилади ва Вашингтон манфаатларига хизмат қилади. Сиёсатчи АҚШнинг Венесуэла Президенти Николас Мадурони қўлга олиш бўйича амалиёти, Фаластинда “геноцид”ни қўллаб-қувватлаётгани ҳақидаги айбловлар ҳамда Гренландияни аннекция қилиш ҳақидаги баёнотларни мисол сифатида келтирган.

Гетте резолюция Франциянинг НАТОдан, аввало, альянснинг ягона ҳарбий қўмондонлик тизимидан чиқишини кўзда тутишини қайд этган.

“Франциянинг АҚШ бошчилигидаги ва унга хизмат қилувчи ҳарбий алянс – НАТО фаолиятида иштирок этиши масаласи ҳар қачонгидан ҳам долзарб бўлиб турибди. Мен Францияни Шимолий Атлантика алянсидан чиқишга чақирувчи резолюцияни кўриб чиқиш учун таклиф киритдим, бу бирлашган қўмондонликдан бошланади”, дея ёзган сиёсатчи.

Маълумот учун, Франция ва НАТО ўртасидаги муносабатлар мураккаб, лекин стратегик ҳамкорликка асосланган. Франция 1949 йилда НАТО асосчиларидан бири бўлган, бироқ 1966 йилда президент Шарль де Голль қарори билан альянснинг бирлашган ҳарбий қўмондонлигидан чиққан, шу билан бирга НАТОдан тўлиқ чиқмаган. 2009 йилда Франция президент Николя Саркози даврида альянснинг ҳарбий тузилмаларига тўлиқ қайтди. Ҳозирда Франция НАТО доирасида энг йирик ҳарбий салоҳиятга эга давлатлардан бири ҳисобланади: 2024 йилда мамлакат мудофаа харажатлари 50 миллиард евродан ошган, бу ЯИМнинг тахминан 2,1 фоизини ташкил этади. Франция НАТО миссияларида фаол иштирок этиб, Шарқий Европа, Болтиқбўйи ва Қора денгиз минтақаларида минглаб ҳарбий хизматчиларини жойлаштирган. Шу билан бирга, Париж альянс ичида стратегик мустақиллик ғоясини илгари суради ва Европа мудофаа салоҳиятини кучайтиришни НАТОга муқобил эмас, балки уни тўлдирувчи механизм сифатида кўради.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Франция Ташқи ишлар вазири Жан-Ноэль Барро АҚШнинг Венесуэлага бостириб кириши ва унинг Президентини қўлга олиши халқаро ҳуқуққа зид ва глобал хавфсизлик учун жиддий оқибатларга олиб келиши мумкинлигини айтганди.