Тарифлар, сайлов ва Эрон: Трамп Европага қандай ишора берди?

АҚШ Президенти Дональд Трамп иккинчи муддатдаги илк “State of the Union” мурожаатини рекорд даражада узайтириб, қарийб икки соатга яқин нутқ сўзлади. Етакчи, асосан ички сиёсат, иқтисодиёт ва сайловолди муҳитига эътибор қаратган. Шу билан бирга, тарифлар, Эрон ва глобал хавфсизликка оид баёнотлар Европа учун ҳам муайян сигналлар берди. Бу ҳақда “Euronews” ёзди.

Аввало, ноябрдаги оралиқ сайловлар Трамп учун ҳал қилувчи босқич экани сезилган. Трамп рейтинглар пасайган бир пайтда у иқтисодиёт “ҳар доимгидан жадал” эканини таъкидлаган. Бироқ жамоатчилик фикри бунчалик оптимистик эмас. Агар Конгрессда кучлар нисбати ўзгарса, бу АҚШ ташқи сиёсатининг иккинчи ярмига бевосита таъсир кўрсатади. Европа учун бу – Вашингтонда барқарорлик кафолат эмас, дегани.

Иккинчидан, Олий суд унинг глобал тариф сиёсатини бекор қилганига қарамай, Трамп чекинмаслигини очиқ айтган. У тарифларни 15 фоизгача оширишини ва янги келишувлар янада қаттиқроқ бўлиши мумкинлигини билдирган. Бу Европа Иттифоқи учун савдо муносабатлари яна ноаниқ босқичга кириши эҳтимолини англатади.

Учинчи жиҳат – ташқи сиёсат фон эмас, балки яширин босим воситаси сифатида намоён бўлган. Трамп Ғазо ва Украина бўйича ҳаракатларини мақтаб ўтган, бироқ Европага алоҳида урғу бермаган. Эронга нисбатан кескин риторика эса сақланиб қолган: у Теҳрон Европага таҳдид солиши мумкин бўлган ракеталар ишлаб чиқаётганини иддао қилган. Бу Европа хавфсизлик муҳити янада кескинлашиши мумкинлигини кўрсатади.

Қисқача айтганда, Трамп нутқи Европага учта огоҳлантиришни берган: АҚШ ички сиёсий беллашув даврига кирган, савдо сиёсати яна қаттиқлашиши мумкин ва Яқин Шарқда ҳарбий сценарий эҳтимоли ҳали ҳам кун тартибидан тушгани йўқ.